•Rehber Hakkında • Reklam Ücretleri  •Diğer Rehberlerimiz  •Referanslar  •Şirketimiz Hakkında •İletişim		• Ana Sayfa
AZERBAYCAN	AZERBAYCAN TÜRKİYE TİCARET REHBERİ AZERBAYCAN Ülke Kimliği       Devletin Adı Azerbaycan Cumhuriyeti Başkenti        Bakü Resmi Dili Azerbaycan Türkçesi Dini İslam Para Birimi    Manat 2008 Yılı Ortalama Döviz Kuru (Bir ABD doları karşılığı) 0,8030  Manat (AZN) Yüzölçümü (km2)      86.600 Nüfus                                                                                                                            Erkek Kadın 8.896.900                                       4.359.481           4.437.419 Yıllık Nüfus Artışı (%)          1,1 Nüfus Yoğunluğu (km2/kişi) 97,3 Mesai Saatleri ve Günleri Haftanın Beş Günü 09-13:00 ile 14:00-18:00 Büyük Kentler Gence, Sumqayıt, Lenkeran, Mingeçevir, Şeki, Guba, Şirvan                             Türkiye ile Saat Farkı Azerbaycan 2 saat ileri Haftalık Çalışma Saati (Ortalama) 40 Resmi Tatil Günleri *   1-2 Ocak Yılbaşı      20 Ocak Şehitleri Anma Günü 8 Mart Uluslararası Kadınlar Bayramı 20-24  Mart        Nevruz Bayramı 9 Mayıs Faşizm Üzerinde Zafer Günü 28  Mayıs Cumhuriyet Günü 15  Haziran Milli Kurtuluş Günü 26  Haziran Silahlı Kuvvetler Günü 9 Kasım Bayrak Günü 31 Aralık     Dünya Azerbaycanlıların Dayanışma Günü *Azerbaycan’da Ramazan ve Kurban Bayramları için resmi tatil iki gün olarak uygulanmaktadır. Uluslararası Telefon Kodu             00 994 12 (Sabit)                00 994 50 (Azercell) 00 994 55 (Bakcell)            00 994 70 (Azerfon) Sosyal Göstergeler Ortalama Ömür          Kadın Erkek 73,5 76,1 70,9 Okuma Yazma Oranı (%) 98 Yüksek Öğretim Okul Sayısı 53 Yüksek Öğretimdeki Öğrenci Sayısı 139.194 Hastane Sayısı 762 Doktor Başına Düşen Kişi Sayısı 268 Bin Kişiye Düşen   Otomobil                                                   Telefon Televizyon Mobil Telefon Bilgisayar Internet Bağlantı Sayısı   100 159 350 878 150 100 Gelen Turist Sayısı  1.830.400 Giden Turist Sayısı   1.824.300 Eğitim Harcamaları / GSYİH            2,7 Sağlık Harcamaları / GSYİH             0,9 Karayolu Uzunluğu  (bin km) 25 Demiryolu Uzunluğu (bin km) 2.12 Kişi Başına Yıllık Elektrik Tüketimi (KWH/Kişi) 20.007
• Azerbaycan Ülke Bilgileri
• Azerbaycan Yatırım Ofisi
• Azerbaycan Ticaret Ateşeliği
• Ticari İlişkiler
• Nasıl İş Yapılır
•  Azerbaycan Ticari Mevzuatı
• Azerbaycan Faydalı Adresler
• Azerbaycan Fuarları
• Azerbaycan İstatistikleri
• Azerbaycan Gümrük Kapıları
• Azerbaycan İhaleler
• Azerbaycan Şirketleri
• İhraç edilen ürünler
• İthal edilen ürünler
• İthalat Prosedürü
• Bankacılık Sistemi
• Azerbaycan Turizmi
• Azerbaycan Tarihi
• Azerbaycan Medyası
• Azerbaycan Ticari Haberleri
Nüfus : 8.896.900 Yüzölçümü : 86.600  km2 Başkent : Bakü Kişi Başına Düşen Milli Gelir : 4.874,1 Dolar (2009) Başlıca Şehirler : Gence, Sumqayıt, Lenkeran, Mingeçevir, Şeki, Guba, Şirvan Telefon Kodu: 00 994 12 (Sabit)                00 994 50 (Azercell) 00 994 55 (Bakcell)  00 994 70 (Azerfon

 
ÖNEMLİ TELEFONLAR

Kod: 00 99 412

*Türk işadamlarını temsil eden dernekler

3.3. Coğrafi Bilgiler ve Nüfus

            Azerbaycan Cumhuriyeti Kafkasların geçiş noktası üzerinde, Büyük Kafkaslar ile Küçük Kafkaslar arasında yer almaktadır. Bölgenin en önemli özelliği tarihi geçit ve ticaret yolları üzerinde bulunmasıdır. Kuzeyinde Gürcistan (480 km) ile Rusya Federasyonu’na bağlı Dağıstan Özerk Cumhuriyeti (390 km), güneyinde İran İslam Cumhuriyeti (756 km), batısında Ermenistan (1.007 km) ve Türkiye Cumhuriyeti (Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti ile 11 km uzunluğunda ortak sınırı bulunmaktadır), doğusunda ise Hazar Denizi (713 km) yer almaktadır.

            86.600 km²’lik toplam araziye (%11,5 orman, %1,6 su havzası, %50 tarıma elverişli topraklardır ki, bunun  %27’si otlaklar ve %36,9 diğer topraklardır) sahip olan Azerbaycan 44-52 doğu meridyenleri ve 38-42 kuzey paralelleri üzerinde yerleşmektedir. Bakü’den Kuzey Kutba olan mesafe 5.550 km ve Ekvatora olan mesafe ise 4.440 km’dir.

Dünyada en büyük göl olan Hazar Denizi 400.000 km² büyüklüğünde olup, en derin yeri 1.025 metredir.

Yaklaşık arazi yapısının %50’si dağlık olan bölgede deniz seviyesinden 3.000 metreye kadar yüksek olan sahalar ve %1’ini ise 3.000 metreden yüksek olan sahalar kaplamaktadır. Azerbaycan’ın ortalama deniz seviyesinden yüksekliği 657 metredir. Dağlık arazi Büyük Kafkas, Küçük Kafkas ve Talış Dağlarından oluşur. Kür-Aras ovası en büyük düzlüktür. En düşük rakım (Hazar Denizi) -28 m ve en yüksek nokta (Bazardüzü Dağı) +4.466 m’dir.

            Dünyadaki 11 iklim çeşidinin dokuzuna sahip olan Azerbaycan’ın iklimini Büyük Kafkas dağlarının kuzeyden gelen soğuk hava kütleleri, Küçük Kafkas dağlarının güneyden gelen sıcak tropik hava akımları ve Hazar Denizi etkilemektedir.

            Azerbaycan dünyanın çok değişik iklim tiplerine sahip ülkelerden biridir. Doğu ve orta kısımları alçak ve düzlük olduğu için, kışları ılık, yazları çok sıcak geçer. Güney doğu kısmı ise nemli subtropikal iklime sahiptir. Bölgeye düşen yıllık yağış  miktarı 1.200-1.400 mm.dir. Diğer bölgeler ise, kurak ve yarı kurak görünüme sahiptir. Tarımsal faaliyetlerin çoğu Kür ve Aras nehirleri civarında yapılmaktadır.

            Azerbaycan’da yetiştirilen başlıca ürünler tahıl, meyve, pamuk, tütün ve çay’dır.  Azerbaycan tarımında pamuk üretiminin önemli bir payı vardır. Hazar Denizi kıyısıyla zengin akarsularında balıkçılık ve su ürünlerinin özel bir yeri vardır. Aras-Kura nehirlerinde ve bilhassa Kura Nehrinin Hazar Denizi deltasında balıkçılık ve su ürünleri sanayi gelişmiştir.

            Azerbaycan, başta petrol ve doğal gaz olmak üzere yer altı ve yer üstü kaynakları itibariyle son derece zengin, Orta Asya, Orta Doğu ve Ön Asyanın tam ortasında, tarihi ve ticari geçit yollarının üzerindedir. Bu özellikleri  onu, komşusu olan ülkeler ile Kafkasya bölgesinde çıkarları olan ülkelerin ilgi odağı haline getirmiştir.

2009 yılı sonu itibariyle ülke nüfusu 8.997.400’dir. Nüfusun % 54,1’i şehirlerde, % 45,9’u ise köylerde yaşamaktadır. Nüfusun % 49 erkek, %51’i ise kadındır. Nüfusun %22,6’sını 0-14 yaş gurubu, %70,2’sini 15-64 yaş gurubu, % 6,8’ini ise 65 yaşından yukarısı oluşturmaktadır.

    Azerbaycan nüfusunun % 90’ını Azerbaycan Türkleri, % 10’unu ise diğer ırklar teşkil etmektedir (Ruslar, Talışlar, Lezgiler, Yahudiler,  Ermeniler v.s.).  

3.3.1. Çalışma ve İşgücü

 Ülkede 2009 yılı sonu itibariyle çalışabilir nüfus 4.331.800 kişi olup, nüfusun % 48,15’ni oluşturmaktadır. İşsiz statüsü verilen 41.100 kişiye Devlet Sosyal Komitesi tarafından maddi destek sağlanmaktadır. 2009 sonu itibariyle resmi işsizlik oranı % 0,95 olarak açıklanmış olmakla beraber, 2003 yılında İLO ve UNDP tarafından yapılan araştırmaya göre işsizlik oranı %10,7 olarak açıklanmıştır.

Azerbaycan Cumhuriyetinin “Halkın meşgullüğü (istihdamı) hakkındaki 9/8/2001 tarihli Kanunu” gereğince işsizlik statüsüne sahip olan kişilerden bir kısmı işsizlik ödeneği almıştır. (ödeneğin ödeme süresi 12 aylık süre içinde 26 takvim  haftasından çok olamaz). 2009 yılında ortalama işsizlik ücreti 177 AZN olup, ülke genelindeki ortalama ücret 298 (373 $) AZN’dir.

Çalışan kesimin yaş limiti erkeklerde 16-65, kadınlarda 16-60’dır. Faal nüfus yaşının (çalışma yaşı) dışında çalışan çok az kişiye rastlanmaktadır. Çalışan kesimin genellikle 30- 40 yaş arasında yoğunlaştığı görülmektedir.

Azerbaycan Cumhuriyetinde 2009 yılında ücretli çalışan işçilerin ortalama aylık ücretleri 298 AZN’e (373 $) yükselmiş ve 2008 yılına oranla %8,4 artmıştır. Maden ocakları ve madencilik sanayiinde, inşaat sektöründe, maliye ve muhasebecilik, taşınmaz emlakle ilgili işlerde çalışanlara yüksek aylık ücret  ödenmektedir. Düşük ortalama aylık ücret ise tarım ve hayvancılık ile balıkçılık alanlarında çalışan işçilere ödenmektedir.

Azerbaycan’da İşkollarına Göre Ortalama Aylık Nominal İşçi Ücretleri (Manat)

Kaynak: A.C. Emek ve Ahalinin Sosyal Müdafaası Bakanlığı verileri ile Devlet İstatistik Komitesi verileri

 3.3.2.  Eğitim ve Kültür

 Azerbaycan Cumhuriyetinde eğitim hizmetlerini 1993 yılında yürürlüğe giren Kanunla yürütülmektedir.

1995 yılında kabul edilen Anayasanın 42/b maddesine göre, Azerbaycan’da zorunlu eğitim 11 (onbir) yıldır. Mecburi öğretim ilk eğitimin birinci sınıfında başlamakta, esas tahsilin XI’ inci sınıfını bitirince sona ermektedir.Azerbaycan’da üstün yetenekli öğrencilerin, sınıf atlamaları yanında, ayrıca  ihtisaslaştırılmış fen mekteplerinde de özel eğitim almalarına imkan sağlanmıştır.         Bir işte çalışanlar, akşam okullarında veya uzaktan eğitim yöntemleri ile öğrenim görebilmektedirler. İlkokula (iptidai mektep) başlama yaşı 6’dır. Eğitim tür ve kademelerine bakılmaksızın okulların tamamında her yılın 15 Eylül tarihinde eğitim-öğretim başlamakta, 30 Mayısta sona ermektedir.

Eğitim-öğretim yılı;

            1. sömestri - 15 Eylül - 04 Kasım

2. sömestri - 10 Kasım - 29 Aralık

3. sömestri - 09 Ocak -19 Mart

4. sömestri - 01 Nisan - 31 Mayıs

tarihleri arasında olmak üzere 4 sömestrden (rüb) oluşmaktadır.

 Azerbaycan’da eğitim ve öğretim;

 a) Mektebe kadar tahsil          (Okul öncesi eğitimi)

            b) İptidai tahsil            (İlkokul 1-4’üncü sınıflar)

            c) Esas tahsil                         (Ortaokul 5-9’uncu sınıflar)

            d) Orta tahsil                          (Genel ve Mesleki Liseler-10-11’inci sınıflar)

            e) Ali Mektepler                       (Yüksek öğretim)

            Azerbaycan’da 1992’den itibaren merkezi test sınavı ile yükseköğretime    öğrenci yerleştirilmektedir. Yükseköğretim 4 yıldır. Azerbaycan’da aynı zamanda peşe mektepleri (meslek yüksek okulları) tabir edilen ve 2 yıl öğretim veren okullar mevcuttur. 

2009-2010 eğitim yılının başında Azerbaycan’ın 4.546 gündüz okulunda (devlet-özel toplam) 1.367.900 öğrenci eğitim almaktadır.

Cari eğitim yılının başında Azerbaycan’da 58 devlet ve 4 özel meslek okulunda 52.765 öğrenci eğitim alırken, 37’si devlet ve 16’sı özel olmak üzere toplam 139.194 öğrenci üniversitede eğitim görmektedir.

Ayrıca Azerbaycan’da; Milli Eğitim Bakanlığınca görevlendirilen 63, Çağ Öğretim İşletmelerinde 150, Türk Dünyası İşletme Fakültesinde 4 ve Atatürk Lisesinde 17 olmak üzere toplam 234 Türk vatandaşı öğretmen görev yapmaktadır.

 GENEL TÜRK ÖĞRENCİ SAYISI

  (İLK, ORTA, YÜKSEK ÖĞRETİM)                           

 (2009-2010 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI)         

 İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİ:

 Bakü Türk İlköğretim Okulu                           :   795
Bakü Özel Kafkas İlköğretim Okulu              :   264

ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİ:

 Bakü Türk Anadolu Lisesi                              :   138
Bakü Atatürk Lisesi                                        :   76
Bakü Türk Lisesi                                            :   604
Çağ İşletmelerine bağlı Okullar                     :   305

YÜKSEK ÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİ:        : 4.100

 NOT: 185 baraj puanı altında kayıt yapan öğrenciler bu rakamın dışındadır.

        3.3.3. Sosyal Güvenlik

3 Aralık 2004 tarihinde imzalanan ve 1 Ocak 2005 tarihinden itibaren yürürlülüğe giren Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Fermanıyla “Sosyal Sigorta hakkında” Azerbaycan Cumhuriyeti Kanununda değişiklikler yapıldı.

Yapılan değişikliklerle;

1.           Zorunlu Devlet Sosyal Sigorta priminin İşveren payı %27’den %22’ye düşürüldü, İşçi payı ise %2’den %3’e çıkarıldı.

2.           İşveren zorunlu devlet sosyal sigorta primlerini bu Kanunla belirlenmiş süre içinde ödemediği taktirde, hesaplanmış zorunlu devlet sosyal sigorta prim borçlarının ve uygulanmış mali cezaların 5 gün içinde ödenilmesi konusunda işverene uyarı gönderilir.

İşveren 5 gün içinde borçları ve mali cezaları ödemediği taktirde ilgili kurumun hesabına aktarılması için banka veya diğer kredi kurumuna icra yoluyla tahsili için talimat verilir.

İşverenin cari ve diğer hesaplarında para olduğunda, ilgili kurumun talimatı banka veya diğer kredi kurumu tarafından bu Talimatın bankaya ulaştığı gün icra işlemi başlatılır;

İşverenin döviz hesabına Talimat verildiği halde banka veya diğer kredi kurumu aynı gün Azerbaycan Cumhuriyeti Milli Bankasının belirlediği resmi kur ile Talimatta gösterilen miktarın %105 miktarına kadar hesaptaki döviz miktarını dondurur ve derhal bu konuda işverene bilgi verilir. Döviz miktarı işveren tarafından manat’a çevrildikten sonra Talimat icra edilir;

İşverenin cari, döviz ve diğer hesaplarında para olmadığında veya zorunlu devlet sosyal sigorta prim borçlarının ve uygulanmış mali cezaları ödenilmesine kifayet etmediğinde, ilgili kurumunun Talimatı bankada veya diğer kredi kurumunda muhafaza edilir ve işverenin hesaplarına para yatırıldığında icra edilir;

Zorunlu devlet sosyal sigorta prim borçlarının ve uygulanmış mali cezaları Talimatının banka veya diğer kredi kurumuna dahil olduğu günden 90 gün içinde ödenmediğinde, Talimat geri gönderilir ve bu borca göre Talimat bir daha icraya konulmaz, bu borçları ve mali cezaları  işverenden mahkeme yoluyla alınır.

            Sosyal Sigorta Hakkında Azerbaycan Cumhuriyeti Kanununda değişiklikler ve ilaveler yapılarak, 1 Ocak 2006 tarihinde yürürlülüğe girmek üzere 16 Aralık 2005 tarihinde yayınlandı. 

            1 Ocak 2006 tarihinden itibaren yürürlülüğe giren Kanun gereği; bireysel sigorta sistemine geçiş yapıldı ve ayrıca Azerbaycan Cumhuriyetinde çalışan yabancı vatandaşlar da zorunlu sosyal sigorta primine tabi olacaktır.

Kanuna göre Azerbaycan Cumhuriyeti kaynaklarından gelir elde eden yabancı uyruklu vatandaşlar zorunlu sosyal sigorta primine tabi tutulacaklar. 

Bireysel sigorta sistemine geçişle, her işçinin bir sigorta numarası olacak ve buda toplanan sigorta pirim miktarlarının belirlenmesini mümkün kılacaktır.

Sosyal Güvenlik Sözleşmesi yapılmayan devletlerin vatandaşları Azerbaycan’ı terk ettiğinde Azerbaycan’da toplanan primler onun hesabında kalacak ve emekliliğe ayrıldığı zaman Azerbaycan tarafına düşen kısmı, hesabında toplanan miktardan ödeme yapacaktır.

Çalışanların hastalık izni, doğum izni, çocukların 3 yaşını tamamlayıncaya kadar anneye verilen izin, defin izni gibi sosyal güvenlik hakları mevcuttur. Bunların yanında yaşlılık, sakatlık, aile reisinin ölümü, defin, hamilelik ve doğum, emek gücünü kısmen kaybetme, çalışanların sağlık ve bakımları, çocuklara 3 yaşına kadar  bakım ücreti gibi sosyal nitelikli ücretler ödenmektedir.

Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Sosyal Müdafaa Fonu; zorunlu devlet sosyal sigorta alanındaki yönetimi, yani Azerbaycan’da faaliyet gösteren tüm müessese, idare ve teşkilatlardan, aynı zamanda bireysel müteşebbislik faaliyeti gerçekleştiren kişilerden zorunlu devlet sosyal sigorta primlerinin toplanması ve Cumhurbaşkanının “Azerbaycan Cumhuriyetinde devlet emeklilik sisteminin geliştirilmesi hakkında 4 Ağustos 2003 tarih ve 908 numaralı Fermanı”na uygun olarak emekliliklerin ve onlara eklenen yardımların tayin edilmesi, maliyeleştirilmesi ve ödemelerin kontrolünü yapan tek merkez kurumu haline getirilmiştir.

17 Temmuz 1998 tarihinde Ankara’da imzalanan “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Sosyal Güvenlik Sözleşmesi”nin onaylanmasının uygun bulunduğuna dair Bakanlar Kurulu Kararı 9 Kasım 2000 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanmış olup 9 Ağustos 2001 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında 17 Temmuz 1998 tarihinde Ankara’da imzalanan Sosyal Güvenlik Sözleşmesinin 26’ncı maddesi hükmüne istinaden her iki tarafın yetkili makamları sözleşmenin uygulanmasına ilişkin İdari Anlaşma üzerinde mutabakat sağlanmış ve hazırlanan metin 6-7 Mayıs 2004 tarihinde imzalanmıştır.