•Rehber Hakkında • Reklam Ücretleri  •Diğer Rehberlerimiz  •Referanslar  •Şirketimiz Hakkında •İletişim		• Ana Sayfa
AZERBAYCAN	AZERBAYCAN TÜRKİYE TİCARET REHBERİ   GENEL EKONOMİK DURUM     Azerbaycan Ekonomisinin Genel Durumu  Azerbaycan, 1991 yılında bağımsızlığını kazandıktan sonra, önemli siyasi, askeri, sosyal ve ekonomik problemlerle karşı karşıya gelmiştir. SSCB döneminde sistemli olarak Cumhuriyetler arasında bağımlılığı bir anlamda zorunlu kılan ekonomik yapının ani çöküşü, pazar ekonomisine geçişte; ekonomik, siyasi, hukuki bir alt yapının olmaması, teknolojinin eski olması, serbest piyasa modelinin bilinmemesi, ermenilerin işgalci tutumu sonucu topraklarının %20’sinin kaybedilmesi, 1.2 milyon kişinin kendi ülkesinde mülteci durumuna düşmesi ve benzeri sebeplerle üretim durma noktasına gelmiş, sonuç olarak da ekonomi üzerinde insiyatif tamamen kaybedilmiştir. Ülkede siyasi istikrarın sağlanması ve ermenilerle geçici ateşkese varılmasından sonra dikkatler ekonomi üzerinde yoğunlaşmaya başlamıştır. İşte bunun sonucu olarak 20 Eylül 1994 tarihinde “Asrın Anlaşması” olarak adlandırılan Azerbaycan Devlet Petrol Şirketi ile dünyanın önde gelen petrol şirketleri arasında “Hazar Denizinin Azerbaycan’a ait Bölümünde Azeri, Çırağ, Güneşli Yataklarının Birlikte İşlenmesi ve  Paylaşılması Hakkında”  ilk Anlaşma imzalandı. Bu gelişmeler neticesinde, GSYİH’nın reel seviyesi 1996 yılında, 1988 yılından beri ilk defa %1.3 artmıştır. 1996-2005 yılları arasında GSYİH’deki artış %367.6 (yıllık ortalama %12) olmuştur. Azerbaycan ekonomisinde 1996 yılından itibaren başlayan büyüme 2009 yılında da sürmüştür. GSYİH bu dönemde % 9,3 artarak 43,1 milyar $’a yükselmiştir. GSYİH’nin Sektörel pay dağılımı; sanayi % 50,0, tarım % 6,4,  ticaret % 8,0, inşaat % 7,4, ulaştırma ve haberleşme % 8,6 ve diğer sosyal hizmet ve vergiler % 19,3 olarak gerçekleşmiştir. Kişi başına düşen milli hasıla % 7,9 artarak 4.874,1 $’a yükselmiştir. Yine bu dönemde bir işçinin ortalama aylık ücreti % 8,4 artarak 373,0 $’a yükselmiş, yıllık enflasyon oranı ise % 1,5 olmuştur.       Fiyat artışları, 2009 yılında özellikle gıda ürünlerinde kendini göstermiş; gıda  ürünleri, içki ve tütün fiyatlarında %27, gıda ürünleri dışındaki mal ve hizmetlerde ise %12 arasında artış olmuştur. 2009 yılı itibariyle ülke ekonomisine toplam 8.407,5 milyon Manat (10.509,4 milyon $) kredi sağlanmıştır. Kısa vadeli kredilerin payı %28,1, uzun vadeli kredilerin payı %71,9’dur. 2009 yılı sonu itibariyle dış borçların toplamı 3.4 milyar $ düzeyindedir.  Devlet Bütçesi                 2009 yılında devlet bütçesinin gelirleri önceki yıla göre % 4,1 azalarak 10.325,9 milyon Manat (12.859,2 milyon $), giderleri ise önceki yıla göre % 1,9 azalarak 10.567,9  milyon Manat (13.159,4 milyon $) olarak gerçekleşmiştir. Bütçe dengesi 300,2 milyon dolar açık vermiştir. 2009 Bütçesine göre gelirlerin 15.164,3 milyon dolar giderlerin ise 15.386,1 milyon dolar olması öngörülmüştür. Bu durumda gerçekleşme oranı bütçe gelirlerinde %84,8 olurken giderlerde %85,5 olmuştur. Bütçe gelirlerinin %39,8’ini oluşturan 5.122,6 milyon dolar Vergiler Bakanlığı, %10,8’ini oluşturan 1.385,6 milyon dolar Devlet Gümrük Komitesi faaliyetlerinden , %47,6’sını oluşturan 6.120,7 milyon dolar Devlet petrol Fonu’ndan, %1,8’ini oluşturan 230,3 milyon dolar da diğer kaynaklardan elde edilmiştir. Vergiler Bakanlığı tahmin edilen vergi gelirlerini ancak %71,5 oranında toplayabilmiştir. Toplanan verginin %30,9’unu Devlet Petrol Şirketi, %12,5’ini Azerbaycan Uluslararası Operasyonlar Şirketi ödemiştir. Vergilerin %56,6’sı petrol dışı faaliyetlerden elde edilen vergilerdir. 2009 yılı Bütçe gelirleri aşağıda gösterilmiştir.
• Azerbaycan Ülke Bilgileri
• Azerbaycan Yatırım Ofisi
• Azerbaycan Ticaret Ateşeliği
• Ticari İlişkiler
• Nasıl İş Yapılır
•  Azerbaycan Ticari Mevzuatı
• Azerbaycan Faydalı Adresler
• Azerbaycan Fuarları
• Azerbaycan İstatistikleri
• Azerbaycan Gümrük Kapıları
• Azerbaycan İhaleler
• Azerbaycan Şirketleri
• İhraç edilen ürünler
• İthal edilen ürünler
• İthalat Prosedürü
• Bankacılık Sistemi
• Azerbaycan Turizmi
• Azerbaycan Tarihi
• Azerbaycan Medyası
• Azerbaycan Ticari Haberleri
Nüfus : 8.896.900 Yüzölçümü : 86.600  km2 Başkent : Bakü Kişi Başına Düşen Milli Gelir : 4.874,1 Dolar (2009) Başlıca Şehirler : Gence, Sumqayıt, Lenkeran, Mingeçevir, Şeki, Guba, Şirvan Telefon Kodu: 00 994 12 (Sabit)                00 994 50 (Azercell) 00 994 55 (Bakcell)  00 994 70 (Azerfon

 2009 yılında geçen yıla göre %1,9 oranında azalış olan devlet bütçesi harcamalarına bakıldığında en yüksek harcama kaleminin 4442,4 milyon dolar ve %33,8 oranındaki pay ile ekonominin gelişmesi için yapılan yatırım harcamaları olduğu görülmektedir. Sosyal nitelikli harcamalar ise geçen yıla göre %19,5 artarak Bütçe harcamalarının %26,2’sini oluşturmuştur.

 BÜTÇE HARCAMALARI. 

 Özelleştirme

  Azerbaycan’da piyasa ekonomisine geçişin yasal dayanağı 18 Ekim 1991 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti’nin Devlet Bağımsızlığı Hakkında kabul edilmiş Anayasa değişikliğidir. 7 Ocak 1993 tarihinde kabul edilen “Azerbaycan Cumhuriyeti’nde Devlet Mülkiyetinin Özelleştirilmesi Hakkında Kanun” ise özelleştirmenin yolunu tamamen açmıştır.

       1995-1998 yıllarını kapsayan Birinci Özelleştirme Programını müteakiben, ikinci özelleştirme programı ise 10/8/2000 tarihinde Cumhurbaşkanınca tasdik edilmiştir. Birinci özelleştirme proğramında küçük işletmelerin özelleştirilmesi neticesinde elde edilen tecrübe ile ikinci özelleştirmede orta ve iri ölçekli müesseselerin özelleştirilmesinde ortaya çıkacak problemlerin giderilmesine çalışıldığı görülmektedir.

        Azerbaycan’da Ekonomik Reformların derinleştirilmesinde özelleştirme uygulamaları önemli bir role sahiptir. Hazırlanan özelleştirme planlarında; hukuk kurallarının serbest piyasa ekonomisi standartlarına uygunlaştırılması, buna engel olan olumsuzlukları ortadan kaldırılması, tekelleşme ve haksız rekabetin önüne geçilmesi amaçlanmıştır.

Ancak, küçük özelleştirmeler dışında bunda başarılı olunduğunu söylemek mümkün değildir. Verimlilik, ihracat veya ithal ikameli üretim, istihdam ve benzeri konuların iyi değerlendirilememesi, teknolojinin yenileştirilememesi, sonradan kiraya verilmesi düşüncesiyle yapılan özerkleştirmeler, yeterince şeffaf olunamaması, özelleştirilen kurumların zararla çalışmasına, verimsiz olmasına, üretim yapılamamasına veya tekel oluşmasına yol açmıştır.     

            1996-2009 yılları arasında ülkede toplam 556,7 milyon dolar tutarında 43.714 adet küçük müessese ve şirket özelleştirilmiştir. 2009 yılında 668 adet küçük işletme 5 adet anonim şirket olmak üzere toplam 673 müessese özelleştirilmiştir. Elde edilen hasılat ise 72,9 milyon dolar tutarında olmuştur. 2009 yılında kiraya verilen devlet toprak ve işletmelerinden ise 6,1 milyon dolar gelir elde edilmiştir.1996-2009 yılları arasında elde edilen toplam kira geliri ise 46,834 milyon dolardır.

  Devlet Kalkınma Programı

 Azerbaycan’da bölgelerin potansiyelinin ve doğal zenginliklerinin verimli bir şekilde değerlendirilmesi ile tarımsal üretimi canlandırmak, petrol dışı sektörler olan sanayi, hizmet, ticaret, turizm gibi diğer alanları geliştirmek, istihdamı artırmak ve halkın refah düzeyini iyileştirmek maksadıyla Azerbaycan Cumhurbaşkanı sn. İlham Aliyev 11 Şubat 2004 tarihinde Azerbaycan bölgelerinin sosyo-ekonomik kalkınmasına yönelik hazırlanan Devlet Programını onaylamıştır.

Azerbaycan bölgelerinin sosyo-ekonomik kalkınmasına yönelik olarak hazırlanan Devlet Programı, 2004 – 2008 yılları arasında bölgelerin gelişmesini ve kalkınmasını öngörmüş, buna bağlı olarak da devletin ekonomik politikalarının ve desteğinin asıl yönlerini ortaya koymmuştur. Planın büyük ölçüde hedeflerine ulaştığı açıklanmıştır.

Cumhurbaşkanı İlham Aliyev 2009-2013 yılları arasında ‘Bölgelerin Sosyo Ekonomik Kalkınma Planı’nı imzalamıştır. Planın temel öngörüleri arasında işsizliğin azaltılması önemli yer tutmaktadır. Planın diger hedefleri arasında dogal kaynakların ülke kalkınmasında daha etkili bir bir şekilde değerlendirilmesi, petrol dışı ekonominin güçlendirilmesi, eğitimde kalitenin artırılması, insan kaynaklarının geliştirilmesi, alt yapının iyileştirilmesi, işadamlarına desteğin artırılması, ihracata yönelik üretimin teşvik edilmesi, halkın kamu hizmetlerinden daha kolay yararlanması öngörülmekte; planın uygulanmasında her bir kamu idaresinin görev ve yetkileri belirlemektedir. Planın uygulanmasının takibi bizzat Cumhurbaşkanı tarafından yapılmaktadır.

 4.2. Tarım ve Hayvancılık

            Azerbaycan, iklim ve toprak yapısı bakımından tarıma elverişli bir ülkedir. Güney bölgelerinde bir sezonda 2 ürün almak mümkündür. Damızlık, tohumluk, fidan, fide, gübre, ilaç gibi girdilerin kullanılmaması, makina-ekipman yetersizliği, kredi temini gibi temel sorunlar ile pazara ulaşmada yaşanan sıkıntıların aşılması halinde tarım kesiminde patlama yapabilecek durumdadır.  

Azerbaycan nüfusunun %49’u köylerde yaşamaktadır. Toplam 4.243 köy bulunmaktadır. 86.600 km² araziye sahip olan Azerbaycan’da ekilebilir alanlar %18’dir.

2009 yılında tarımsal üretim bir önceki yıla göre % 3,8 artarak 3.433,4 milyon Manat’a (4.291,8 milyon $’a) yükselmiştir.

            Tarımda, Sovyetler birliği döneminden kalma kollektif mülkiyete dayalı kolhoz ve sovhoz işletmeleri tarafından üretim yapılmakta iken yapılan ıslahat ve özelleştirme programı çerçevesinde özel mülkiyete dayalı üretim yapısına geçilmiştir. (Toprak reformu hakkında ilk kanun 1996 yılının Haziran ayında kabul edilmiştir. Bu kanun ile tarıma elverişli toprakların özelleştirilmesi imkanı yaratılmıştır.) Cumhuriyetin sınırlarını teşkil eden 8,6 milyon hektarın 3,8 milyon hektarı (%44,2) devletin mülkiyetinde kalması, 2,7 milyon hektarının (%31,4) Belediyelerin mülkiyetine verilmesi, 2,1 milyon hektarın (%24,4) ise özelleştirilmesi öngörülmüştür.

Özelleştirme programı çerçevesinde özel mülkiyete verilecek 1.395 bin hektar sahanın 1.375,5 bin hektarı özelleştirilmiş, toprak sahibi olacak ailelerin %98.6’sı bu haktan yararlanmış, ortalama bir aileye 1.6 hektar toprak verilmiştir.

            Tarım sektöründe iyileştirme ve reform çalışmalarında önemli mesafe alınmıştır. Sovhoz ve Kolhozlara ait makine-ekipmanların, binaların özelleştirilmesi artık tamamlanmış durumdadır. Özelleştirilmiş emlakın değeri, özel mülkiyete verilmesi planlanan devlet emlakının % 99,5’ini oluşturmaktadır.

            Ancak; ilmi araştırma ve öğretim müesseseleri, veterinerlik hizmet merkezleri, tohumculuk ve damızlık işletmeleri ile balık yetiştirme merkezleri özelleştirme kapsamı dışında tutulmuştur.

Elverişli iklim koşulları Azerbaycan’da çok zengin ürün çeşidinin yetiştirilmesine imkan sağlamasına rağmen makina-ekipman yetersizliği, kaliteli tohum ve gübre kullanılmaması ve bankacılık mevzuatındaki yasal eksiklikler sonucu tarımsal kredilerin açılamaması nedeniyle ülkenin potansiyelinden bugün itibariyle yeterince istifade edilememektedir.

            Bugün tarım alanında faaliyet gösteren işletmeler yeni yatırım yapmak, teknoloji kullanmak imkanına sahip değiller. Yukarıda belirten nedenlere ek olarak elektrik enerjisinin nisbeten pahalı olması, yeterince sulama yapılamaması, nakliye, ambalaj sanayinin yetersizliği, iletişimin zayıflığı, tarım sektörünün hızlı gelişmesine engel teşkil etmektedir.

Tarımsal üretimde beklenen verim artışına ulaşamamasının temel sebeplerinin başında, özelleştirme programı sonucu ekilebilir alanlarin ekonomik ölçek kriterleri dikkate alınmadan, herkese toprak vermek adına çok küçük parçalara bölünmüş olması  yer almaktadır.

            Yapılan düzenlemeler ve özelleştirme neticesinde; et, süt, ekmek, pamuk, meyve, sebze, şarap, tütün, çay üretimi yapan ve tekniki, kimyevi, satış vs. hizmeti gösteren devlet müesseselerinin tamamı özelleştirilmiş veya anonim şirket statüsüne kavuşturulmuştur.

            Planlı üretim lağvedilmiş, fiyatlar serbestleştirilmiş, ithalat ve ihracat libere edilmiş olmakla beraber, belirli grupların tekel oluşturmasının tamamen önüne geçilememiştir. Tarım ürünlerinin üretimi için gerekli malzemelerin ithalatında gümrük rüsumu  kaldırılmıştır. Tarım ürünleri üreticileri bütün vergilerden (toprak vergisi hariç) ve önceki vergi borçlarından beş yıl müddetince muaf tutulmuşlardır.

            Azerbaycan Tarım Bakanlığı verilerine göre; ülke topraklarının 1.2 milyon hektarı değişik derecelerde tuzlaşmıştır. 1.3 milyon hektarı ise muhtelif derecelerde erozyona maruz kalmaktadır. 50.000 hektardan fazla alanda kirlenme nedeniyle ekim yapılamamaktadır. Özellikle Kür-Aras nehirleri arasında bulunan özelleştirilmiş toprakların tuzlaşması ve su altında kalması büyük rahatsızlık yaratmaktadır.

            Azerbaycan’ın su rezervleri 31.2 milyar m³ civarındadır. Umumi gücü 21,5 milyon m³ olan 153 baraj, 8.000 artezyen kuyusu bulunmaktadır. Su kanallarının uzunluğu 73.300 km teşkil etmektedir.

 Başlıca Tarım Ürünleri Üretimi (Bin Ton)

  4.3. Sanayi

 Azerbaycan’ın son derece zengin petrol kaynaklarına sahip olması neticesinde sanayinin temelini kimya, petro-kimya, makina imalat sanayii oluşturmuştur. SSCB

Cumhuriyetlerin birbirine bağımlılığını artıran, bir anlamda zorunlu kılan bir ekonomik ve siyasi yapı arzetmesi sonucu, bağımsızlığını kazanan Azerbaycan, ekonominin her alanında olduğu gibi sanayi sektöründe de çok güç günler yaşamıştır. Çok eski teknoloji ile üretim yapılması, hammadde ve yedek parça yokluğu gibi nedenler ülke ihtiyaçlarının çok üstünde kapasiteye sahip bu fabrikaların ya kapasitesinin çok altında üretim yapmasına ya da kapanmasına neden olmuştur.

Diğer alanlarda olduğu gibi sanayi üretiminde de, 1995 yılına kadar çok büyük düşüşler yaşanmış ancak, alınan tedbirler neticesinde 1996 yılı ikinci yarısından itibaren olumlu gelişmeler görülmeye başlamıştır.

Sanayileşmede esas hedef, petrol ve petrol ürünlerine olan bağımlılığı azaltarak, ekonominin diğer alanlarında gelişmeyi sağlamaktır. Bunun için KOBİ’lerin gelişmesini sağlamak, tarımsal sanayiyi yenileştirmek, iyi eğitimle insanların bilgi ve becerilerini artırmak, nakliyenin, iletişimin güçlendirilmesi hedef olarak görülmektedir.

2009 yılında ülkenin sanayi sektörü hızla gelişerek 27,6 milyar dolar değerinde  mal ve hizmet üretilmiştir. 2008 yılı üretimi ile kıyaslandığında % 8,6 daha fazla üretim ve hizmet sağlanmıştır. Sanayi üretiminin % 75,7’si petrol, gaz ve maden çıkarma sektöründe, % 18,9’u imalat kesiminde, %5,4’ü ise elektrik enerjisi, gaz ve suyun üretim ve dağıtımında gerçekleştirilmiştir.

Sanayi üretiminin %80,0’i özel sektör, kalanı kamu sektörü tarafından gerçekleştirilmiş, geçen yılın aynı dönemine göre özel sektör üretimi %13,8 oranında artmıştır.

Azerbaycan, dünyada enerji bakımından en zengin ülkeler arasında yer almasına rağmen enerji sıkıntısı çekmekte, üretimde yeterince artış sağlanamadığından bu ihtiyacını karşılamakta zorlanmaktadır. 2006 yılında artarak 23.922,2  milyon kw/s olan elektrik enerjisi üretimi, 2007 yılında % 10,4 azalarak 20.336,8 milyon kw/s, 2008 yılında ise % 4,7 artarak 21.292,6 milyon kw/s ulaşmıştır. 2009 yılında ise bu rakam 17,8 milyar kw/s olarak gerçekleşmiştir. Başkent Bakü’nün dışında Azerbaycan genelinde gaz ve elektrik enerjisi sıkıntısı çekilmekte, bu durum, diğer bölgelerde yatırım yapılmasını son derece olumsuz etkilemektedir.

Azerbaycan ekonomisinin en önemli ayağını petrol ve gaz oluşturmaktadır. 2009 yılında petrol üretimi 50,4 milyon ton, gaz üretimi ise 16,3 milyar m³ olarak gerçekleşmiştir.   Geçen yılın aynı dönemine göre üretim hacminde bu alanda %12,5 oranında artış kaydedilmiştir. Ham petrol üretimi %13,5 oranında artarak 50,4 milyon ton, doğal gaz üretimi ise geçen yıla göre % 0,1 azalarak 23,5 milyar metreküp olarak gerçekleşmiş piyasaya verilen gaz miktarı ise 16,3 milyar metreküp olmuştur. Petrol üretiminin 7,3 milyon tonu devlet tarafından üretilirken, 43,1 milyon tonu özel sektör tarafından üretilmiştir.  

2009 yılında, gıda sanayii üretim hacminde  %2,2 oranında artış göstermiştir. Son dönemlerde ülkede yeni et ve et ürünleri, süt ve süt ürünleri, şekerleme ürünleri, konserve ürünleri vb. gıda ürünleri konusunda modern tesisler kurulmaktadır.

 4.4.            Ulaştirma ve Telekomünikasyon

 ULAŞTIRMA

             Ekonominin diğer alanları ile birlikte ulaştırma sektörü de gelişmektedir. Ulaştırmada özelleştirme programlarının daha hızlı gerçekleştirilmesi, özel sektörün ve müteşebbisliğin gelişmesine makul ortam oluşturulmasının sonucu, son 10 yılda bu alanda ortalama yıllık olarak %10 artış izlenmektedir.

            1996 yılından itibaren ulaştırma sektöründe görünen artış 2009 yılında da devam etmiş ve bu alanda faaliyet gösteren tüzel ve gerçek kişiler tarafından 190,4 milyon ton veya önceki yılla kıyaslandığında % 4,0 daha fazla yük taşınmıştır. Taşınan yüklerin % 49,5’i karayolu, %32,6’sı boru hattı, % 10,9’u demir yolu, % 6,9’u ise deniz taşımacılığı ile gerçekleştirilmiştir.

            Ortalama olarak Azerbaycan’da nüfusun her her 100 aileden 40’ı  binek otomobillerine sahiptir.

            Avrupa-Kafkas-Asya ulaştırma koridorunun gerçekleştirilmesi Azerbaycan’ın  bağımsızlık yıllarında elde ettiği başarılı sonuçlardan biri olmuştur. Avrupa ve Asya ülkeleri arasında yüklerin karşılıklı ve güvenli olarak taşınması alanında bu koridor ülke ekonomisinin kalkınmasında, kara ulaştırma ağının oluşturulmasına ciddi etki gösteren faktörlerden birine çevrilmiştir.

            2009 yılı itibariyle Azerbaycan’da olan kara yollarının uzunluğu 25.021 km teşkil etmektedir. Kara yollarının %92,6’sı sert, %7,4 sni toprak yollar teşkil etmektedir. Kara yollarında ğenişletme ve iyileştirme faaliyetleri yogun bir şekilde devam etmekle beraber yaşanan ekonomik kriz ve ihaleleri kazanan bazı firmaların yetersiz olması sebeplerine bağlı olarak gecikmeler yaşanmaktadır.

            Demiryolu ulaştırması Azerbaycan ekonomisinin gelişmesinde, ulaştırma altyapısının oluşturulmasında, ülke dahilinde ve ülkelerarası taşımacılıkta önemli role sahiptir.

2009 yılında Demiryolu taşımacılığında yük taşınması 2008 yılına %24,1 azalarak 20,8 milyon tona ulaşmıştır.

            2009 yılında taşınmış yüklerin %6,9’u deniz taşımacılığı ile gerçekleştirmiştir. 2008 yılı  ile mukayesede deniz taşımacılığı ile yük taşınmasının hacmi %10,9 artarak 13,2 milyon ton olmuştur.

            Hava taşımacılığı kuruluşları tarafından 2009 yılında yolcu taşınması 2008 yılı ile mukayesede %32,6 azalarak 941 milyon kişi olmuştur. Hava yolcu taşımacılığının %7,3’ü özel sektör tarafından gerçekleştirilmiştir.

            Petrol boru hatları ile 2009 yılında petrol ve petrol türevlerinin taşınması 2008 yılı ile mukayesede %13,7 artmış ve 50,5 milyon ton teşkil etmiştir.

            Tramvay ve troleybus taşıması 2004 yılı Ocak ayından lağvedilmiştir. Şehir elektrikli ulaştırmasının büyük kısmını oluşturan metro ile taşınan yolcuların sayısı 2008 yılı ile mukayesede % 2,8  artarak 2009 yılında 206,1  milyona ulaşmıştır.

 TELEKOMÜNİKASYON

            2009 yılında telekomünikasyon alanında faaliyet gösteren müesseseler tarafından 1.014,6 milyon Manatlık telekomünikasyon hizmeti verilmiştir. Bu gelişme 2008 yılı ile mukayesede %8,3 artışı ifade etmektedir. Gelişme hızına göre telekomünikasyon alanı ekonominin diğer alanlarından daha fazla gelişmektedir. Hizmetlerin %22,5’i devlet, %77,5’i ise özel sektör tarafından gerçekleştirilmiştir.

            Cep telefonu hizmetinden gelen gelir %6,5 artarak 710,5 milyon Manat teşkil etmiştir. 1/1/2010 tarihi itibariyle cep telefonu abone sayısı 7,8 milyon olmuş ve her 1000 kişiye düşen cep telefonu sayısı 878 aboneye ulaşmıştır.

            Bölgelerde gerçekleştirilmiş telekomünikasyon hizmetlerinin hacminde artış gözlenmektedir. Abşeron ekonomik bölgesinde telekomünikasyon hizmetlerinin hacmi %15,5, Quba-Haçmaz ekonomik bölgesinde %16,4, Dağlık Şirvan ekonomik bölgesinde %29,8, Şeki-Zagatala ekonomik bölgesinde %17,8, Aran ekonomik bölgesinde %15,8, Gence-Gazax ekonomik bölgesinde %13,2, Lenkeran ekonomik bölgesinde %15,4 artmıştır.

 4.5.      Ticaret

 2009 yılında perakende ticaret şebekelerinden halka satılan tüketim mallarının reel hacmi %8,8 artarak 11.828,5 milyon Manat teşkil etmiştir.

Ticaret sektörü geçen yıla göre % 8,9 büyüme göstererek 14,6 milyar dolara, para ile verilen hizmet sektörü ise  %12,5 artarak 5,1 milyar dolara ulaşmıştır. Ticaret işlemlerinin %99,2’si; paralı hizmetlerin ise %72,2’si özel sektör tarafından gerçekleştirilmiştir. Gıda mallarındaki artış %10,6 olurken, gıda dışı mallarda %4,9 olmuştur.